لیندا یاکارینو، مدیرعامل سابق پلتفرم X (توییتر سابق)، پس از حدود دو سال مدیریت، از سمت خود کنارهگیری کرد. او در آغاز مأموریتش وعدههایی چون حمایت از آزادی بیان، تحول در ساختار کسبوکار و تبدیل X به «اپلیکیشن همهکاره» را مطرح کرده بود. اما اکنون با نگاهی به وضعیت فعلی پلتفرم، بهوضوح میتوان گفت که نهتنها این اهداف محقق نشدهاند، بلکه X در دوران مدیریتی او با بحرانهای عمیقتری روبهرو شده است.
آزادی بیان؟ یا سانسور انتخابی
یکی از مهمترین شعارهای ایلان ماسک برای خرید توییتر در سال ۲۰۲۲، تبدیل آن به پایگاه آزادی بیان جهانی بود. اما پس از ورود یاکارینو به عنوان مدیرعامل، اتفاقات متعددی رخ داد که نشاندهنده تناقض در این ادعاست. پلتفرم X بارها به درخواست دولتها برای حذف محتوا پاسخ مثبت داده است، از جمله سانسور پستها و حسابهای کاربری در ترکیه. در داخل آمریکا هم این پلتفرم با شکایت از نهادهایی مانند Media Matters و CCDH، منتقدان سیاستهایش را به دادگاه کشاند؛ اقدامی که از سوی یکی از قضات آمریکا بهعنوان تلاشی آشکار برای «تنبیه منتقدان بهخاطر ابراز نظر» تعبیر شد. همچنین، در تضاد با شعار شفافیت و بیطرفی، X دست به مسدودسازی یا کاهش سرعت دسترسی به لینکهایی زده که به رقبا، رسانههای مستقل یا پیامرسانهایی مانند Signal مربوط میشدند.
سقوط در آمار و کاهش اعتماد عمومی
ماسک در مه ۲۰۲۴ اعلام کرد که X به ۶۰۰ میلیون کاربر فعال ماهانه رسیده است. یاکارینو نیز از رشد ۱۲ درصدی مدت زمان استفاده کاربران سخن گفته بود. اما آمار مستقل چیز دیگری میگویند. دادههای Similarweb نشان میدهند که در زمان آغاز کار یاکارینو در ژوئن ۲۰۲۳، تعداد کاربران اپلیکیشن X در سیستمعاملهای موبایلی حدود ۳۸۸ میلیون نفر بود. این عدد در آخرین گزارش منتشرشده، به ۳۱۱ میلیون نفر کاهش یافته؛ یعنی افتی معادل بیش از ۷۵ میلیون کاربر در کمتر از یک سال.
در زمینه تبلیغات، بازگشت برندهایی مانند اپل و برآورد رشد درآمد تبلیغاتی در سال ۲۰۲۵، شاید نشانههایی مثبت باشند. اما تحلیلگران معتقدند این روند بیشتر به روابط شخصی ایلان ماسک با حلقههای سیاسی وقت مربوط است تا تلاشهای مستقل یاکارینو. حتی با وجود ادعای بازگشت ۹۶ درصد از تبلیغدهندگان بزرگ، هنوز اعتماد عمومی و برندهای کلیدی نسبت به X شکننده و ناپایدار است.
پروژه اپلیکیشن همهکاره: تحققنیافته و بلاتکلیف
یکی از جاهطلبانهترین اهداف ماسک، تبدیل X به یک پلتفرم جامع در سبک WeChat بود؛ جایی برای شبکه اجتماعی، پرداخت، خرید، سرگرمی و ارتباطات. اما تا امروز، این رؤیا بیشتر روی کاغذ باقی مانده است. قابلیتهایی مانند تماس صوتی و تصویری یا تب ویدیویی عمودی اضافه شدهاند، اما «سیستم پرداخت X Money» که قرار بود در سال ۲۰۲۴ راهاندازی شود، هنوز به مرحله اجرایی نرسیده است. پس از کنار رفتن یاکارینو و انتقال X به زیرمجموعه xAI، مشخص نیست این بخش از پروژه چه آیندهای خواهد داشت.
بحران Grok و آشفتگی در مدیریت محتوا
در روزهای منتهی به استعفای یاکارینو، چتبات Grok بهروزرسانی شد تا «صریحتر» باشد. نتیجه آن، تولید پیامهای حاوی محتوای یهودستیزانه و تحسین هیتلر بود که شوکی جدی به کاربران وارد کرد. اگرچه گزارشها نشان میدهند یاکارینو پیش از این اتفاق تصمیم به استعفا گرفته بود، اما همزمانی این رخداد با اعلام کنارهگیری او، ضربهای جدی به اعتبار باقیماندهاش وارد کرد.
ادعای او مبنی بر «تمرکز بر امنیت کاربران، بهویژه کودکان» نیز در عمل زیر سؤال رفته است. در دوره مدیریت او، انتشار تصاویر ساختگی غیراخلاقی از چهرههای مشهور، از جمله تصاویر جعلی از تیلور سویفت، بدون نظارت کافی در پلتفرم گسترش یافت. همچنین، گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که پلتفرم در شناسایی و حذف محتوای مرتبط با سوءاستفاده جنسی از کودکان (CSAM) همچنان با مشکلات جدی دستوپنجه نرم میکند. در یک مورد بحثبرانگیز، حتی حساب کاربری یکی از کاربران متخلف که بهدلیل انتشار تصویری از یک ویدیوی غیرقانونی حذف شده بود، در ژوئیه ۲۰۲۳ دوباره فعال شد.
جمعبندی تحلیلی دیجیبازی
دوران مدیریت لیندا یاکارینو در X، بیشتر از آنکه بهعنوان دوران تحول شناخته شود، یادآور روندی پرآشوب و بینتیجه است. وعدههایی بزرگ در زمینه آزادی بیان، احیای درآمد تبلیغاتی و تبدیل پلتفرم به «همهچیز» در عمل محقق نشدند، و حتی در برخی زمینهها، X با بحرانهای عمیقتری مواجه شد. کاهش میلیونها کاربر، گسترش محتوای افراطی، عملکرد بحثبرانگیز Grok، و مدیریت ضعیف بحرانها، تصویری از رهبری متزلزل بهجای گذاشتهاند.
اما شاید نکته اصلی این باشد که در تمام مدت، مدیر واقعی X نه یاکارینو، بلکه ایلان ماسک بود. از تصمیمگیریهای کلان تا پاسخ به رسانهها، از دستکاری در الگوریتمها تا مقابله با منتقدان، همگی در کنترل او بودند. یاکارینو بیشتر نقشی نمادین ایفا کرد تا اجرایی، و حالا که او کنار رفته، سؤالات جدیتری درباره آینده X، پروژههای هوش مصنوعی xAI و ظرفیت واقعی این پلتفرم در تحقق وعدههایش شکل گرفته است.
از دیدگاه تحریریه دیجیبازی، تجربه مدیریت یاکارینو نشاندهنده خطرهای واقعی در دگرگونیهای سریع و شخصیسازیشده برندهای بزرگ است؛ جایی که تصمیمات استراتژیک نه بر مبنای اصول پایدار کسبوکار، بلکه حول محور شخصیت مالک شکل میگیرند. این مدل اگرچه ممکن است در کوتاهمدت جذاب به نظر برسد، اما در بلندمدت، اعتبار برند، اعتماد کاربر و ثبات عملکرد را با چالشهای جدی مواجه میکند.